İçeriğe atla
  • Cihan Seven
  • Güncellendi:
  • 4 dk okuma

Dijital Takograf: Yeni Başlayanlar İçin Pratik Rehber

Bu yazıda 11 başlık
  1. Dijital takograf neyi kaydeder?
  2. Şoför kartı kaç yıl geçerli, kaybolursa ne yaparsın?
  3. Kartı takınca manuel giriş ekranında ne yapmalısın?
  4. Ülke kaydı ne zaman ve nasıl yapılır?
  5. Denetimde hangi kayıtlar istenir, kim ne zaman indirir?
  6. Ne zaman takograf çıktısı almalısın?
  7. Hafif ticari araçlar da takograf kullanacak mı?
  8. Günlük takograf rutinin nasıl olmalı?
  9. En sık hangi takograf hataları yapılıyor?
  10. Önemli not
  11. Kaynaklar

Takograf, yolda en sadık “yol arkadaşın”. Her hareketini kaydediyor ve bir denetimde ilk konuşan o oluyor. İlk aylarımda yaptığım küçük hataların çoğu takografla ilgiliydi. Bu yazıda yeni başlayanların en çok takıldığı noktaları topladım.

Kısa cevap: Dijital takograf; sürüş, diğer iş, hazır bulunma ve dinlenme sürelerini şoför kartına ve araç ünitesine kaydeder. Denetimde bugünün ve önceki 56 günün kayıtları istenebilir. Kart bozulur ya da kaybolursa 7 takvim günü içinde yenisine başvurursun. En fazla 15 gün, gün başı ve sonu çıktısıyla sürebilirsin. Firma kart verisini en geç 28 günde bir indirir.

Dijital takograf neyi kaydeder?

Takografın kuralları AB’nin 165/2014 sayılı Tüzüğü’nde. Cihaz, gününü dört aktiviteye ayırıyor:

  • Sürüş: araç hareket ettiğinde otomatik seçilir.
  • Diğer iş (çekiç simgesi): yükleme, boşaltma, araç kontrolü, evrak işleri.
  • Hazır bulunma (çapraz kare): örneğin rampada sıra beklerken ne zaman çağrılacağını bildiğin süreler.
  • Dinlenme (yatak simgesi): mola ve dinlenme süreleri.

Araç durduğunda aktiviteyi doğru seçmek senin sorumluluğunda. Molayı “diğer iş”te unutursan, kayıtta mola hiç verilmemiş görünür. Bu kayıtlar doğrudan sürüş ve dinlenme sürelerinin denetiminde kullanılıyor. Yani yanlış seçilmiş bir aktivite, kurala uymuş olsan bile ihlal gibi görünebilir.

Şoför kartı kaç yıl geçerli, kaybolursa ne yaparsın?

Şoför kartı sana özel ve en fazla 5 yıl geçerli. Bir şoförün aynı anda tek bir geçerli kartı olabiliyor. Başkasının kartıyla sürmek ya da kartını başkasına vermek ağır yaptırımı olan bir ihlal.

Kart bozulursa, arıza verirse, kaybolursa ya da çalınırsa tüzüğün öngördüğü yol şu:

  1. 7 takvim günü içinde kartı veren makama yenisi için başvur. Makam, ayrıntılı başvurudan sonra 8 iş günü içinde yeni kartı vermekle yükümlü.
  2. Bu süre içinde kartsız en fazla 15 takvim günü sürebilirsin. Aracı merkeze geri götürmek için gerekiyorsa bu süre uzayabiliyor. Kartı kullanamadığını kanıtlayabilmen gerekiyor.
  3. Kartsız sürdüğün her gün, yola çıkarken ve gün sonunda takograftan çıktı al. Çıktıya adını ya da kart veya ehliyet numaranı yaz, cihazın kaydetmediği diğer iş, hazır bulunma ve dinlenme sürelerini ekle ve imzala.
  4. Bozuk kartı atma; çıktılarla birlikte yanında taşı.

Kartı takınca manuel giriş ekranında ne yapmalısın?

Kartı taktığında takograf, kartın son çıkarıldığı andan bu yana geçen süre için ne yaptığını sorar. Bu boşluğu dürüstçe doldurmak (ör. dinlenme, diğer iş) gerekiyor. Yeni şoförlerin en sık hatası bu ekranı hızlıca geçmek.

Örneğin akşam kartı çıkarıp sabah yeniden taktıysan, aradaki süreyi dinlenme olarak girersin. Arada başka bir araçta çalıştıysan ya da kartsız iş yaptıysan onu da “diğer iş” olarak kaydetmen gerekir. Yanlış girdiğin bir değeri sonradan düzeltmek zor; onaylamadan önce ekranı oku.

Ülke kaydı ne zaman ve nasıl yapılır?

Günlük çalışma süresinin başında ve sonunda bulunduğun ülkeyi girmek zorunlu. 2 Şubat 2022’den beri buna bir kural daha eklendi: Bir AB ülkesinin sınırını geçtiğinde girdiğin ülkeyi de kaydetmen gerekiyor. Bu kaydı sınırda ya da sınırdan sonraki ilk uygun durakta yapıyorsun.

İkinci nesil akıllı takograflar (G2V2) sınır geçişlerini konumla kendisi kaydediyor. Uluslararası taşımada kullanılan araçlarda eski cihazların 2024 sonuna, birinci nesil akıllı takografların da Ağustos 2025’e kadar bu sürüme yükseltilmesi gerekiyordu. Yine de aracındaki cihazın hangi nesil olduğunu öğren. Eski bir cihazla karşılaşırsan ülke girişini elle yapman gerekir.

Ülke kayıtları kabotaj ve görevlendirme denetimlerinde de kullanılıyor. Bu konuyu Fransa’da kabotaj ve görevlendirme bildirimi yazımda anlattım.

Denetimde hangi kayıtlar istenir, kim ne zaman indirir?

Yol kenarı denetiminde şoför kartını, o gün ve önceki 56 gün içinde aldığın çıktıları ve elle tuttuğun kayıtları göstermen gerekiyor. Bu süre 31 Aralık 2024’e kadar 28 gündü. O dönemde analog takograflı bir araç da kullandıysan, o günlerin diskleri de istenebilir.

KonuKural
Denetimde gösterilecek kayıtlarBugün ve önceki 56 gün
Şoför kartı verisinin indirilmesiFirma, en geç 28 günde bir
Araç ünitesi verisinin indirilmesiFirma, en geç 90 günde bir
Kartın geçerliliğiEn fazla 5 yıl
Kayıp, bozuk ya da çalıntı kart7 takvim günü içinde yenileme başvurusu
Kartsız sürüşEn fazla 15 takvim günü, günlük çıktılarla
Ülke kaydıGün başı, gün sonu ve sınır geçişinden sonraki ilk uygun durak

Kart verisinin indirilmesi firmanın görevi ama senin de takip etmen işine yarar. Kart dolarsa eski kayıtların üzerine yazılır. İndirilmemiş veri kaybolursa sorun firmaya da sana da çıkar.

Ne zaman takograf çıktısı almalısın?

  • Cihaz arıza verdiğinde ya da yanlış kayıt yaptığında.
  • Kartın bozulduğunda, kaybolduğunda ya da çalındığında (gün başı ve gün sonu).
  • Bir aktiviteyi yanlış seçip fark ettiğinde.

Her çıktının arkasına ne olduğunu kısa ve net yaz, imzala ve sakla. Denetimde açıklamasız bir boşluk, açıklamalı bir çıktıdan çok daha fazla soru doğuruyor.

Hafif ticari araçlar da takograf kullanacak mı?

Evet. 1 Temmuz 2026’dan itibaren azami ağırlığı 2,5 ile 3,5 ton arasında olup uluslararası taşıma ya da kabotaj yapan araçlarda da takograf zorunlu. Tırdan kamyonete geçenler ya da firmasında hafif araç da çalıştıranlar için bu önemli bir değişiklik.

Günlük takograf rutinin nasıl olmalı?

  1. Kabine binince önce kartı tak, manuel girişi kontrol ederek tamamla.
  2. Gün başı ülke kaydını yap.
  3. Her durakta aktiviteyi bilerek seç; özellikle rampada “diğer iş” ile “hazır bulunma” arasındaki farka dikkat et.
  4. Eski cihazda her sınırdan sonraki ilk uygun durakta ülke girişini yap.
  5. Gün sonunda ülke kaydı, sonra kartı çıkar.

En sık hangi takograf hataları yapılıyor?

  • Manuel giriş ekranını okumadan onaylamak.
  • Molayı “diğer iş”te bırakmak.
  • Sınır geçişinde ya da gün sonunda ülke kaydını unutmak.
  • Arızadan sonra çıktı almamak ya da çıktıyı imzalamamak.
  • Kartın bitiş tarihini takip etmemek.

Takograf ve sürüş kuralları Kod 95 eğitiminin de konuları arasında. Periyodik eğitimde takograf modülü seçmek, cihaz menülerini pratikte öğrenmenin iyi bir yolu.

Önemli not

Kurallar ve cihaz menüleri marka ve modele göre değişebiliyor; bu yazı genel bir rehber. Firmanın eğitim materyallerini ve cihazın kullanım kılavuzunu mutlaka oku. Mevzuat zaman zaman değiştiği için güncel bilgiyi aşağıdaki resmî kaynaklardan kontrol et.

Kaynaklar

Son kontrol: Ekim 2026.

Paylaş

Takip Edin