Kod 95 Nedir? Avrupa’da Mesleki Yeterlilik Rehberi
Bana en çok sorulan sorulardan biri: “Abi Kod 95 nedir, ben de alabilir miyim?” Kısaca söylemek gerekirse, Avrupa’da ticari olarak kamyon ya da otobüs kullanmak için ehliyetin yanında mesleki yeterliliğinin de belgelenmesi gerekiyor. Bu belge çoğu ülkede ehliyetin üzerine “95” kodu olarak işleniyor.
Kod 95 neyi gösterir?
AB’nin sürücü mesleki yeterlilik direktifine göre profesyonel sürücülerin iki aşamalı bir eğitimden geçmesi bekleniyor:
- İlk yeterlilik (başlangıç): mesleğe başlarken alınan eğitim ve sınav.
- Periyodik eğitim: her 5 yılda bir toplam 35 saatlik eğitim. Eğitimi tamamlayınca kodun geçerliliği yenileniyor.
Eğitim konuları güvenli ve ekonomik sürüş, yük güvenliği, sürüş ve dinlenme kuralları, ilk yardım ve sağlık gibi başlıkları kapsıyor.
Türkiye’den gelenler için
Burada süreç ülkeden ülkeye ciddi şekilde değişiyor. Bazı ülkeler yabancı ehliyetin değişimini ve ek sınavları şart koşuyor, bazıları AB dışı sürücülere “sürücü sertifikası” (driver attestation) üzerinden çalışma imkânı tanıyor. Genel olarak şu sırayı izlemek mantıklı:
- Çalışmak istediğin ülkeyi ve o ülkedeki işvereni netleştir.
- O ülkenin ehliyet değişimi ve mesleki yeterlilik kurallarını resmi kaynaktan öğren.
- Ehliyet sınıfın (C/CE), sağlık raporu ve psikoteknik gereklilikleri kontrol et.
- Çalışma izni ve vize sürecini işverenle birlikte planla.
Sık yapılan hatalar
- Kodun bitiş tarihini takip etmemek: süresi geçen Kod 95 ile ticari sürüş yapılamaz.
- “Bir ülkede aldım, her yerde geçer” diye düşünüp yerleştiğin ülkenin kurallarını kontrol etmemek.
- Ajans vaatlerine güvenip resmi kaynaktan doğrulama yapmamak.
Önemli not
Bu yazı sahada edindiğim bilgilerin genel bir özetidir; resmi danışmanlık değildir. Kurallar sık değişebiliyor. Karar vermeden önce ilgili ülkenin ulaştırma ve ehliyet otoritelerinin güncel bilgilerini kontrol et. Avrupa’ya geliş planı için birebir konuşmak istersen danışmanlık sayfasına göz atabilirsin.
